NFP tối nay: đừng nhìn con số việc làm, hãy nhìn lợi suất 2 năm — ba kịch bản cho vàng bạc

Bản video của bài viết này — kênh The Brain - Podcast.

Hôm qua mình kết luận rằng vàng bạc đang nghe đường lãi suất của Fed chứ không nghe từng con số lạm phát. Tối nay, lúc 19:30 giờ Việt Nam, bảng lương phi nông nghiệp Mỹ tháng 9 sẽ là phép thử đầu tiên cho kết luận đó. Phần lớn bài viết trước giờ công bố đều làm một việc: đoán con số. Mình đề nghị mọi người làm việc khác. Đừng nhìn con số việc làm, hãy nhìn lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm đóng cửa tối nay so với tối qua. Lý do rất đơn giản: con số việc làm đi kèm tỷ lệ thất nghiệp, tiền lương và phần điều chỉnh của các tháng trước. Một con số "yếu" vẫn có thể bị thị trường đọc thành "nóng" nếu tiền lương tăng vọt hoặc tháng 8 được điều chỉnh lên. Lợi suất 2 năm thì gói cả cụm đó lại thành một câu trả lời duy nhất: thị trường có định giá lại đường lãi suất hay không.

Mình đã đo lại điều này trên 130 lần công bố việc làm từ 2015 đến 2026. Những ngày lợi suất 2 năm giảm hơn 8 điểm cơ bản, vàng tăng trung vị 0,99%. Những ngày lợi suất 2 năm tăng hơn 8 điểm cơ bản, vàng giảm trung vị 0,87%. Những ngày nằm giữa, vàng gần như đứng yên (+0,11%). Tương quan giữa biến động lợi suất 2 năm và vàng trong các ngày này là -0,53. Đó là một mối liên hệ rõ trong dữ liệu quá khứ, không phải quy luật: mình dùng lợi suất 2 năm làm thước đo để biết tối nay rơi vào nhánh nào, chứ không dùng nó để đoán trước giá. Với bạc, tương quan yếu hơn (-0,33) và biên độ rộng hơn nhiều, nghĩa là bạc phản ứng cùng chiều nhưng kém chắc chắn hơn.

Điều gì đã thay đổi từ hôm qua

Bốn điểm mới, ba trong số đó nghiêng về phía "lãi suất còn phải cao".

Thứ nhất, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan nói ngày 01/10/2026 rằng theo ước tính của bà, lãi suất điều hành cần tăng thêm 50 điểm cơ bản hoặc hơn. Trong khi đó, biểu đồ dự phóng lãi suất tháng 9 của Fed chỉ hàm ý thêm một lần tăng 25 điểm trong năm 2026 (12 trên 18 thành viên).

Thứ hai, thị trường lao động chưa có dấu hiệu nguội. Đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tuần kết thúc 26/09/2026 là 197 nghìn, thấp nhất từ tháng 7. Số người đang nhận trợ cấp 1,701 triệu, thấp nhất ba năm. Số việc làm tư nhân tháng 9 do ADP thống kê là 90 nghìn, cao hơn mức dự báo khoảng 68 nghìn.

Thứ ba, xác suất Fed tăng lãi suất ngay cuộc họp cuối tháng 10 trên các thị trường dự đoán chỉ còn khoảng 26%, giảm khoảng 37 điểm trong một tuần. Thị trường đã gỡ khá nhiều kỳ vọng tăng sớm. Điều này tạo ra bất đối xứng: nếu số liệu tối nay nóng, khoảng trống để định giá lại lên trên rộng hơn khoảng trống để định giá xuống.

Thứ tư, một siêu tàu dầu sức chở 2,5 triệu thùng trúng đạn và bốc cháy cách bờ Oman khoảng 8 km ngày 01/10/2026. Cơ quan hàng hải Anh ghi nhận "vật thể không xác định", còn Vệ binh Cách mạng Iran nói tàu trúng thủy lôi. Dầu WTI lên 92,84 USD (+2,7%). Dù vậy, dòng dầu qua Hormuz tuần qua đã hồi lên khoảng 13,5 triệu thùng/ngày, gần gấp đôi giữa tháng 9.

Và một điều đáng chú ý vì nó đã không xảy ra: chỉ số đô-la sáng nay ở 102,02, tăng khoảng 0,6% so với mức đóng cửa 101,45, nhưng vàng đứng yên quanh 4.190 và bạc còn tăng lên 61,0. Theo độ nhạy trung bình đo được trong một năm qua, mức tăng như vậy của đô-la thường đi kèm vàng giảm khoảng 1%. Lần này kim loại không giảm theo. Đó mới là quan sát của một buổi sáng, chưa đủ để kết luận, nhưng nó gợi ý ở vùng giá này đang có người mua đỡ.

Thị trường đang chờ con số nào

Khảo sát giới phân tích dự báo việc làm tháng 9 tăng khoảng 84–90 nghìn, tỷ lệ thất nghiệp giữ 4,1%, lương theo giờ tăng 0,3% so với tháng trước và 3,2% so với cùng kỳ. Tháng 8 từng ra 162 nghìn so với dự báo khoảng 55 nghìn, tháng 7 được sửa từ -23 nghìn lên +21 nghìn. Hôm đó vàng giảm khoảng 1%, bạc giảm khoảng 1,2%. Đợt điều chỉnh chuẩn sơ bộ tháng 9 lại cho thấy giai đoạn 04/2025–03/2026 chỉ tạo khoảng 16 nghìn việc làm mỗi tháng. Dữ liệu việc làm năm nay rất nhiễu, đó là lý do mình không xây kịch bản trên riêng con số đầu tiên.

Lợi suất 2 năm hiện ở 4,88% (30/09/2026), cao hơn trần lãi suất điều hành 4,00% gần 0,9 điểm phần trăm. Thị trường trái phiếu vẫn đang trả giá cho một mặt bằng lãi suất cao hơn hiện tại trong hai năm tới, bất kể cuộc họp tháng 10 có tăng hay không.

Ba kịch bản cho tối nay (chia theo lợi suất 2 năm, đánh giá chủ quan)

Ba nhánh dưới đây loại trừ nhau. Mức đóng cửa của lợi suất 2 năm tối nay chỉ rơi vào đúng một nhánh. Xác suất là đánh giá chủ quan, dựa trên tần suất lịch sử từ 2022 (22% / 51% / 27%), điều chỉnh theo các tín hiệu lao động tuần này. Vùng giá là khoảng từ phân vị 10 đến phân vị 90 của biến động vàng bạc trong chính các ngày công bố việc làm thuộc từng nhánh, tính từ giá sáng 02/10 (vàng 4.190, bạc 61,0). Đây là vùng tham chiếu, không phải dự báo.

30% — Đường lãi suất bị siết thêm (lợi suất 2 năm tăng hơn 8 điểm cơ bản) - Chuyện gì xảy ra: việc làm và tiền lương cùng mạnh, hoặc tháng 8 được điều chỉnh lên; kỳ vọng tăng lãi suất tháng 10–12 dâng lại. - Tác động lên giá: TIÊU CỰC cho vàng, TIÊU CỰC cho bạc. - Vùng giá tham chiếu: vàng 4.075–4.210, bạc 57,6–61,4. - Dấu hiệu: đô-la vượt 102,5, lợi suất thực 10 năm vượt 3,0%. Bạc lún sâu hơn vào vùng cắt lệnh ký quỹ của người mua (55,4–62,5) nên rủi ro bán tháo dây chuyền tăng.

50% — Đường lãi suất không đổi (lợi suất 2 năm dịch chuyển trong ±8 điểm cơ bản) - Chuyện gì xảy ra: số liệu lẫn lộn, ví dụ việc làm sát dự báo nhưng tiền lương hoặc thất nghiệp lệch nhẹ; thị trường giữ nguyên định giá. - Tác động lên giá: TRUNG LẬP. - Vùng giá tham chiếu: vàng 4.140–4.250, bạc 59,5–62,9. - Dấu hiệu: đô-la quanh 101,7–102,3; kim loại dao động hai chiều trong biên độ quen thuộc của ngày công bố.

20% — Đường lãi suất được nới (lợi suất 2 năm giảm hơn 8 điểm cơ bản) - Chuyện gì xảy ra: việc làm hụt rõ, thất nghiệp nhích lên hoặc các tháng trước bị điều chỉnh xuống; xác suất tăng lãi suất tháng 10 lùi tiếp. - Tác động lên giá: TÍCH CỰC cho vàng, TÍCH CỰC NHẸ cho bạc. - Vùng giá tham chiếu: vàng 4.175–4.295, bạc 59,5–62,4. - Dấu hiệu: đô-la về dưới 101,5. Lưu ý: ngay cả trong nhánh này, vùng tham chiếu của bạc cũng chưa chạm 62,5 trong một phiên, và không cao hơn rõ so với nhánh giữa (chỉ 14 ngày mẫu, bạc nghe lợi suất kém hơn vàng). Vì vậy mốc 62,5 là việc của những phiên sau, không phải của tối nay.

Đọc gộp: trung bình theo xác suất của ba điểm giữa là vàng khoảng 4.190 và bạc khoảng 60,9, gần như trùng giá hiện tại. Bản đồ này không cho lợi thế về hướng trước giờ công bố. Nó chỉ cho biết phải làm gì sau khi biết nhánh nào xảy ra.

Hai điều mình đã đo và mọi người nên nhớ khi nhìn bảng giá tối nay. Một: tám trên mười lần, vàng đóng cửa ngày công bố việc làm trong khoảng ±1,5%, bạc trong khoảng ±3%. Đây là ngày biến động mạnh hơn bình thường, không phải ngày đổi xu hướng. Hai: chiều cú giật đầu tiên không nói gì về năm phiên sau. Sau ngày vàng tăng, xác suất vàng tăng tiếp trong năm phiên là 64%; sau ngày vàng giảm, con số đó là 62%, trong khi mức nền của mọi phiên là 55,7%. Dù cú giật đi lên hay đi xuống, tỷ lệ các phiên sau đó gần như bằng nhau, nên chiều của cú giật không cho biết gì thêm về hướng đi tiếp.

Lớp phủ chiến sự: Hormuz nằm ngoài 100% ở trên

Bảng kịch bản chiến sự (xác suất tính theo luật) giữ nguyên hôm nay: Mở rộng 35%, Leo thang 30%, Ngừng bắn 25%, Cù nhầy 10%. Vụ tàu cháy và phát biểu của Trump tối 01/10 rằng Iran "sẵn sàng chịu thua" chưa khớp dòng kích hoạt nào trong bảng luật. Vì có giao tranh thật trong 72 giờ qua nên cũng không áp dụng bước giảm dần xác suất leo thang.

Cơ chế "dầu tăng, đô-la mạnh, kim loại giảm" đang có nhiên liệu thật: chỉ số đô-la tăng khoảng 0,7% trong 5 phiên. Vì vậy, nếu Hormuz leo thang cùng lúc với một số liệu nóng, áp lực lên kim loại sẽ cộng dồn. Ngược lại, một tín hiệu đàm phán thật sẽ kéo dầu xuống, làm dịu kỳ vọng lãi suất và có lợi cho kim loại.

Chuỗi tác động liên thị trường

Số liệu việc làm nóng khiến kỳ vọng Fed tăng lãi suất dâng lại, từ đó đẩy lợi suất 2 năm và đô-la lên. Điều này đồng nghĩa với chi phí cơ hội giữ vàng bạc cao hơn, nên kim loại chịu áp lực. Dầu quanh 92,8 USD làm kỳ vọng lạm phát khó hạ, nên Fed khó có lý do nới. Với nông sản, dầu trên 85 USD đã hơn 30 ngày, nhưng đô-la trên 102 làm yếu lực đẩy xuất khẩu nông sản Mỹ; đậu nành 1.275,5 cent trong khi vị thế quỹ đầu cơ ở mức cực đông (phân vị 99,6), nên chưa phải lúc mua theo. Với cổ phiếu Việt Nam, VN30 ở 1.882,7 (-0,4%) trong bối cảnh lợi suất Mỹ cao và đô-la mạnh tiếp tục kìm dòng vốn ngoại.

Cách mình xử lý hôm nay

Đây là cách mình tự xử lý danh mục của mình, để mọi người tham khảo, không phải lệnh mua bán cho từng người.

• Mình chưa mở vị thế mới trước 19:30. Mọi quyết định đợi sau khi biết lợi suất 2 năm rơi vào nhánh nào.
• Vàng: mình giữ phần đã có, chưa mua thêm. Mức tin cậy 4 trên 10. Mức tin cậy bị giới hạn vì đô-la trên 101 và đang lên. Cân nhắc thêm khi rơi vào nhánh "được nới" và vàng đóng cửa trên 4.215–4.220. Xem lại nếu vàng đóng cửa dưới 4.130.
• Bạc: mình không thêm. Mức tin cậy 1 trên 10. Giá vẫn nằm trong vùng cắt lệnh ký quỹ 55,4–62,5. Mình chờ bạc lấy lại trên 62,5 và đứng vững qua vài phiên.

Nếu mình sai thì sẽ thấy gì

• Lợi suất 2 năm tăng mạnh mà vàng vẫn đứng vững: có lực mua thật đang đỡ giá, như đã thấy sáng nay khi đô-la tăng mà vàng không giảm.
• Lợi suất 2 năm giảm mà kim loại vẫn không bật: lực bán đến từ dòng tiền hoặc ký quỹ chứ không phải lãi suất.
• Kim loại biến động vượt hẳn vùng tham chiếu trong khi lợi suất đứng yên: tin Hormuz đang lấn át kênh lãi suất.

Giới hạn của phân tích này

Phép đo theo nhánh lợi suất dùng ngày công bố việc làm xấp xỉ là thứ Sáu đầu tháng; số ngày trong hai nhánh ngoài cùng chỉ 14 và 17, nên vùng giá có sai số đáng kể. Hai nhánh ngoài cùng có xác suất là đánh giá chủ quan. Xác suất trên thị trường dự đoán thay đổi rất nhanh. Phần chỉ số giá chi tiêu cá nhân lõi tháng 8 công bố làm tròn 0,2%; nếu tính từ chuỗi chỉ số gốc thì là khoảng 0,25%. Đây là phân tích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân.