Thuế quan đang trực tiếp đẩy giá hàng tiêu dùng Mỹ và bào mòn xuất khẩu ô tô Mexico, cho thấy chi phí thương mại chưa hạ nhiệt. Cần theo dõi dữ liệu lạm phát Mỹ và phản ứng của Fed, vì hạ lãi suất chậm sẽ tiếp tục gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn vào Việt Nam.
Hai dòng dữ liệu mới cùng chỉ về một nguyên nhân: thuế quan Mỹ. Thứ nhất, một nghiên cứu của Fed kết luận phần lớn mức tăng giá ở nhiều mặt hàng tiêu dùng thiết yếu của Mỹ đến hoàn toàn từ thuế quan chứ không phải từ chi phí sản xuất hay cầu tăng. Thứ hai, số liệu thống kê cho thấy xuất khẩu ô tô của Mexico trong tháng 9 giảm mạnh nhất từ đầu năm, nguyên nhân được quy về chính sách thuế của Mỹ - thị trường lớn nhất của ngành công nghiệp chủ lực nước này. Bức tranh chung: thuế quan đang đồng thời đẩy giá lên ở phía người tiêu dùng Mỹ và bóp nghẹt đơn hàng ở phía nhà sản xuất - lắp ráp tại các nền kinh tế gắn với chuỗi cung ứng Bắc Mỹ. Các bên liên quan gồm cơ quan nghiên cứu của Fed, cơ quan thống kê Mexico, ngành ô tô Mexico và người tiêu dùng Mỹ. Bối cảnh ngắn: đây là giai đoạn Fed đang cân nhắc nhịp cắt lãi suất, nên bằng chứng lạm phát do thuế quan có trọng lượng lớn hơn bình thường.
Điểm mới đáng chú ý là lần đầu có bằng chứng định lượng cho thấy giá nhiều mặt hàng thiết yếu ở Mỹ tăng gần như hoàn toàn vì thuế quan, thay vì chỉ là suy đoán về 'rủi ro lạm phát'. Song song đó, số liệu tháng 9 xác nhận thiệt hại thực tế đã hiện hữu ở phía sản xuất: xuất khẩu ô tô Mexico giảm mạnh nhất trong năm. Với nhà đầu tư Việt Nam, ý nghĩa nằm ở chỗ đây không còn là câu chuyện thương lượng chính sách mà là chi phí đã hiện lên trong giá cả và sản lượng. Khi lạm phát do thuế quan trở nên dai dẳng, khả năng hạ lãi suất nhanh bị thu hẹp, đồng nghĩa áp lực tỷ giá và chi phí vốn toàn cầu khó giảm sớm như kỳ vọng trước đó. Doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ và các ngành phụ thuộc chuỗi cung ứng Bắc Mỹ nằm trong nhóm nhạy cảm nhất.
↓ Nhu cầu yếu đi khi sản lượng ô tô và vận tải hàng hóa qua Bắc Mỹ giảm, sức ép lên giá dầu tăng trong ngắn hạn
↑ Lạm phát cứng đầu vì thuế quan khiến khả năng hạ lãi suất bị hạn chế, gián tiếp nâng đỡ đồng bạc xanh
↑ Lo ngại lạm phát do thuế quan dai dẳng tiếp tục hỗ trợ nhu cầu trú ẩn, nhất là khi lộ trình hạ lãi suất bị đẩy lùi