Rủi ro địa chính trị đang chuyển thành hành động thực tế trên tuyến dầu, nên giá năng lượng và vàng dễ biến động mạnh hơn. Cần theo dõi phản ứng của các nước Vịnh và tiến triển đàm phán Iran - Ả-rập Xê-út để biết căng thẳng dịu hay tiếp tục leo thang.
Căng thẳng Trung Đông leo thang rõ nét trong ngắn hạn: các vụ tấn công nhắm vào sân bay và tàu dầu ở khu vực Vịnh Ba Tư - eo biển Hormuz, trong đó có tàu chở dầu bị đánh ở Sohar (Oman) và hai tàu ở Hormuz, lực lượng Mỹ vô hiệu hóa một tàu hàng. Song song đó là mặt trận ngoại giao: Iran đề nghị làm trung gian giữa Ả-rập Xê-út và lực lượng Houthi ở Yemen, đồng thời cáo buộc chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ điều hành hoạt động buôn lậu dầu qua Hormuz. Tehran cũng tuyên bố Mỹ đã chấp nhận một phần điều kiện của Iran. Về kinh tế, các lệnh trừng phạt mới của Washington nhắm vào tuyến thương mại Iran - Trung Quốc, được đánh giá khó chặn tuyến đường sắt hàng hóa nhưng có thể khiến chi phí và độ tin cậy của kênh này xấu đi. Bức tranh tổng thể: vừa đánh vừa đàm, rủi ro nguồn cung năng lượng tăng, trục Iran - Trung Quốc chịu sức ép.
Điểm mới đáng chú ý là xung đột chuyển từ khẩu chiến sang hành động thực tế trên tuyến vận tải dầu: nhiều tàu bị đánh ở Sohar và Hormuz, một tàu hàng bị vô hiệu hóa, tức rủi ro gián đoạn nguồn cung đã hiện hữu chứ không còn là kịch bản giả định. Đồng thời xuất hiện làn sóng ngoại giao mới: Iran chủ động đề nghị làm cầu nối giữa Ả-rập Xê-út và Houthi và tuyên bố Mỹ đã nhượng bộ một phần điều kiện, cho thấy cửa đàm phán đang hé mở song song với leo thang quân sự. Với nhà đầu tư trong nước, đây là cú đẩy kép: vừa tăng phần bù rủi ro địa chính trị cho giá dầu, vừa tạo thêm bất định cho chuỗi cung ứng năng lượng và vận tải biển.
↑ Các vụ tấn công tàu dầu ngay tại các điểm nghẽn vận tải khiến thị trường định giá lại rủi ro gián đoạn nguồn cung ngắn hạn, dù mức tăng có thể bị hạn chế nếu đàm phán tiến triển.
↑ Căng thẳng địa chính trị thường kéo nhu cầu nắm giữ đồng tiền dự trữ, chỉ số đồng bạc xanh có xu hướng được nâng đỡ nhẹ trong ngắn hạn.
↑ Leo thang quân sự ở Vịnh Ba Tư đẩy dòng tiền tìm nơi trú ẩn, vàng hưởng lợi khi bất định địa chính trị tăng trong 12-24 giờ tới.