Ngân hàng Nhà nước gắn chỉ tiêu tín dụng với việc giảm lãi suất thực chất

Bối cảnh

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát đi chỉ đạo mới yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động trên tất cả kênh (quầy, online, kỳ hạn ngắn và dài) và giảm lãi suất cho vay một cách 'thực chất', đồng thời cảnh báo sẽ theo dõi sát và có thể hạ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của những nhà băng không chấp hành. Đây là bước nối tiếp chuỗi chỉ đạo điều hành lãi suất những tháng gần đây, sau khi mặt bằng lãi suất huy động đã giảm nhưng lãi suất cho vay ra nền kinh tế chưa giảm tương ứng. Bên cạnh đó, hai diễn biến quốc tế cùng xuất hiện: Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát tín hiệu cải cách thanh khoản và tín dụng, còn ECB công bố sáng kiến kết nối thanh toán xuyên biên giới (Pontes/Appia) nhằm mở thêm cơ hội cho các ngân hàng. Bức tranh chung: làn sóng nới lỏng điều kiện tiền tệ ở châu Á đang lan rộng, trong đó Việt Nam dùng công cụ hành chính (chỉ tiêu tín dụng) để ép chi phí vốn đầu ra giảm nhanh hơn.

Thay đổi

Điểm mới đáng chú ý là cơ chế cưỡng chế: trước đây chỉ là kêu gọi giảm lãi suất, lần này Ngân hàng Nhà nước gắn việc tuân thủ với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng — nhà băng nào không hạ lãi suất thực chất có thể bị cắt hạn mức tín dụng, tức bị mất phần room sinh lời lớn nhất. Yêu cầu cũng được mở rộng ra mọi kênh huy động, bao gồm cả kênh online vốn từng là nơi giữ lãi suất cao để hút tiền gửi, nên dư địa 'né' chỉ đạo gần như bị bịt lại. Về phía cầu vốn, việc hạ chỉ tiêu tín dụng là đòn đủ mạnh để các ngân hàng phải chọn giữa biên lợi nhuận và tăng trưởng dư nợ, nhiều khả năng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ hạ nhanh hơn trong các tháng tới.

Tác động tài sản

• BANKS

  Nhóm ngân hàng niêm yết (VCB, TCB và các nhà băng khác) chịu áp lực thu hẹp biên lãi ròng ngắn hạn, nhưng đổi lại có thể giữ được chỉ tiêu tín dụng và tăng dư nợ

• Consumption

  Lãi suất tiết kiệm giảm làm kênh gửi tiền kém hấp dẫn hơn, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển về các kênh sinh lời cao hơn

• Real estate

  Chi phí vốn vay mua nhà và vay phát triển dự án giảm là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho nhóm bất động sản (VIC, VHM) và các doanh nghiệp đòn bẩy cao

• Regional central banks

  Tín hiệu nới lỏng thanh khoản và cải cách tín dụng từ Trung Quốc cùng sáng kiến thanh toán xuyên biên giới của ECB cho thấy xu hướng tiền tệ khu vực đang nghiêng về hỗ trợ tăng trưởng