Trung Quốc đổi khung lãi suất, châu Âu rối vì trái phiếu, Việt Nam siết yêu cầu giảm lãi vay

Bối cảnh

Bức tranh chung là làn sóng nới lỏng và điều chỉnh khung điều hành chính sách tiền tệ diễn ra đồng thời ở nhiều nơi. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc chuyển dần vai trò lãi suất chủ đạo sang lãi suất thị trường liên ngân hàng kỳ hạn ngắn, kèm kế hoạch bơm thanh toán qua nghiệp vụ mua lại đảo chiều qua đêm hằng ngày kéo dài tới đầu tháng 11, qua đó hạ chi phí vốn cho hệ thống ngân hàng. Ở châu Âu, đợt bán tháo trái phiếu chính phủ làm mặt bằng lợi suất biến động mạnh, khiến quyết định lãi suất trở nên khó đoán hơn. Trong nước, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay một cách thực chất, mở ra kỳ vọng mặt bằng lãi suất huy động - cho vay tiếp tục đi xuống. Bối cảnh lịch sử ngắn: sau chuỗi giữ nguyên lãi suất điều hành, áp lực giảm lãi suất hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và doanh nghiệp đang tăng lên, trong khi dư địa của các ngân hàng trung ương bị giới hạn bởi biến động thị trường nợ.

Thay đổi

Điểm mới đáng chú ý là việc chuyển từ tuyên bố sang hành động cụ thể: nhà điều hành Trung Quốc bắt đầu triển khai nghiệp vụ bơm vốn qua đêm hằng ngày tới đầu tháng 11, tức là đưa lãi suất ngắn hạn thành tín hiệu chính sách chủ đạo thay vì các công cụ trung hạn trước đây. Song song, yêu cầu giảm lãi suất cho vay một cách thực chất ở Việt Nam chuyển trọng tâm từ kêu gọi sang kiểm soát kết quả, nghĩa là mặt bằng lãi suất có thể giảm nhanh hơn ở nhóm cho vay sản xuất kinh doanh và bất động sản. Với nhà đầu tư cá nhân, đây là tín hiệu chi phí vốn rẻ hơn đang lan ra cả châu Á, nhưng đồng thời là áp lực thu hẹp biên lãi ròng của các ngân hàng nếu lãi suất huy động không giảm tương ứng.

Tác động tài sản

• TCB

  Ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, nhạy với chênh lệch lãi suất huy động - cho vay; yêu cầu giảm lãi suất cho vay thực chất tác động trực tiếp tới biên lãi ròng

• FPT

  Công nghệ, tác động chủ yếu qua chi phí vốn chiết khấu định giá và cầu chi tiêu công nghệ

• GAS

  Năng lượng, chịu ảnh hưởng từ triển vọng nhu cầu hàng hóa và đầu tư công nghiệp tại Trung Quốc

• VCB

  Ngân hàng quốc doanh giữ vai trò dẫn dắt mặt bằng lãi suất cho vay, thường đi đầu trong các đợt giảm lãi suất chỉ đạo

• VGI

  Viễn thông quốc tế, ít liên quan trực tiếp tới diễn biến lãi suất trong nước

• VHM

  Bất động sản nhà ở, độ nhạy cao với lãi suất vay mua nhà và dòng tiền tín dụng

• VIC

  Bất động sản và hạ tầng, hưởng lợi gián tiếp nếu chi phí vốn và lãi vay giảm

• VNM

  Tiêu dùng thiết yếu, ít nhạy với lãi suất hơn, chủ yếu chịu tác động từ sức mua nội địa