Cước tàu dầu Mỹ – Trung vọt 60 triệu USD một chuyến, sức mua dầu bị bào mòn

Bối cảnh

Cước thuê tàu chở dầu chạy tuyến Mỹ – Trung Quốc đã vọt lên khoảng 60 triệu USD cho một chuyến, gấp nhiều lần mức vài triệu USD vốn quen thuộc trước đây. Nguyên nhân là tình trạng dịch chuyển đội tàu do các rào cản thương mại và phí cảng áp lên tàu gắn với từng quốc gia, khiến tàu phải chạy vòng xa hơn, thời gian quay vòng kéo dài và nguồn tàu sẵn có bị hút cạn. Bên hưởng lợi là chủ tàu và các hãng vận tải dầu; bên chịu thiệt là nhà máy lọc dầu châu Á, thương nhân hàng hóa và người tiêu dùng cuối, vì chi phí vận chuyển cộng vào giá dầu giao đến cảng đã cao đến mức nhiều lô hàng bị hoãn hoặc cắt bỏ. Về bối cảnh lịch sử, chi phí vận tải thường chỉ chiếm phần nhỏ trong giá dầu thô, nhưng khi nó phình lên như hiện nay, nó trở thành lực cản trực tiếp lên khối lượng giao dịch thực tế chứ không chỉ là nhiễu loạn giá.

Thay đổi

Điểm mới đáng chú ý là mức cước 60 triệu USD một chuyến đã bước sang vùng 'không thể tiêu hóa' với người mua, và hệ quả là nhu cầu thuê tàu bắt đầu giảm chứ không còn tăng theo giá. Trước đây thị trường chỉ nhìn thấy cước tăng và mặc định là nhu cầu dầu mạnh; nay chính chủ hàng Trung Quốc và các nhà máy lọc dầu châu Á đang chủ động giãn đơn, hoãn nhập, tức là giá cao bắt đầu bóp nghẹt khối lượng thật. Với nhà đầu tư cá nhân Việt Nam, đây là dấu hiệu cho thấy chuỗi cung ứng năng lượng đang bị tắc ở khâu vận tải chứ không phải ở khâu thiếu dầu thô, và những cú sốc kiểu này thường lan sang chi phí đầu vào của doanh nghiệp vận tải biển, nhựa, phân bón, logistics trong nước với độ trễ vài tuần.

Tác động tài sản

• Dầu WTI

  ↓ Cước vận tải quá cao khiến người mua châu Á giảm đặt hàng, nhu cầu dầu ngắn hạn bị bào mòn trước khi nguồn cung kịp siết

• DXY

  ↑ Căng thẳng thương mại và vận tải toàn cầu làm đồng bạc xanh được ưa chuộng hơn trong ngắn hạn

• Vàng

  ↑ Rủi ro chuỗi cung ứng và chi phí vận tải leo thang thúc dòng tiền tìm tài sản trú ẩn